Plecy przegrywają z twarzą pod trzema względami: nie widzisz ich bez lustra, nie dosięgasz środka łopatek, a to, co nałożysz, ściera koszulka i pasek plecaka. Leki są w dużej części te same co przy zmianach na twarzy, natomiast plan leczenia wygląda inaczej, bo musi uwzględnić dużą powierzchnię i mechaniczne tarcie.
Konsultacja lekarska kosztuje 59 zł. Płacisz za pracę lekarza, nie za sam dokument. Przy odmowie z przyczyn medycznych opłatę zwracamy.
Trądzik pleców leczy się tymi samymi substancjami co trądzik twarzy, ale wcześniej sięga się po leczenie doustne i dłużej czeka na efekt. Powód jest mechaniczny: obszar do posmarowania liczy się w setkach centymetrów kwadratowych, skóra jest grubsza, a preparat ściera się o odzież.
Zanim jednak zaczniesz cokolwiek nakładać, sprawdź, czy na pewno patrzysz na trądzik. Na plecach kilka innych rzeczy wygląda podobnie i część z nich pogarsza się po lekach przeciwtrądzikowych. Drugą kwestią jest czas: pierwsze efekty leczenia miejscowego pojawiają się po sześciu do ośmiu tygodni, a przy zmianach rozległych ocenę robi się po trzech miesiącach.
Trzecia rzecz dotyczy śladów. Na tułowiu przebarwienia po wygojonych wykwitach schodzą wolniej niż na twarzy, bo skóra pleców jest częściej wystawiana na słońce bez filtru. Dlatego równolegle z leczeniem prowadzi się ochronę przeciwsłoneczną, a nie dopiero po jego zakończeniu.
Na plecach jest wyjątkowo dużo dużych gruczołów łojowych, a warstwa rogowa naskórka jest grubsza niż na twarzy. Do tego dochodzi codzienna okluzja: koszulka, plecak, oparcie fotela i pot, który zostaje pod materiałem po treningu.
Sam proces w mieszku włosowym przebiega tak samo jak na twarzy, tylko warunki są mniej wybaczające. Grubszy naskórek utrudnia przenikanie preparatu, a większa powierzchnia oznacza, że jedno opakowanie kremu znika w kilka dni. Tarcie działa jak dodatkowy bodziec zapalny; zmiany nasilone uciskiem pasów, plecaka albo sprzętu sportowego opisuje się jako trądzik mechaniczny i widać je zwykle dokładnie tam, gdzie przebiegał pasek.
Na plecach łatwo też pomylić rozpoznanie, bo kilka odrębnych stanów daje podobny obraz. Wysyp bardzo do siebie podobnych krostek wielkości główki od szpilki, którym towarzyszy świąd narastający po wysiłku, przemawia za zapaleniem mieszków włosowych o podłożu drożdżakowym; odpowiada za nie drożdżak z rodzaju Malassezia, ten sam co za łupież pstry. Szorstkie, drobne grudki na ramionach i górnej części pleców, bez stanu zapalnego, to zwykle rogowacenie mieszkowe, które z trądzikiem nie ma wspólnego mechanizmu. Krostki, które wysypały się w ciągu doby lub dwóch po kąpieli w wannie z hydromasażem albo w basenie, wskazują na zapalenie mieszków po zakażeniu bakteryjnym. Tłustawe, złuszczające się ogniska między łopatkami i w rowku kręgosłupa bliżej im do obrazu, który opisujemy przy łojotokowym zapaleniu skóry niż do trądziku.
Osobno stoją bolesne guzki i przetoki w pachach, pachwinach oraz pod piersiami. To już nie jest trądzik pleców, tylko odrębna choroba zapalna wymagająca prowadzenia przez dermatologa; więcej o tej grupie znajdziesz w dziale zapalne choroby skóry. Zapytać trzeba też o preparaty i substancje przyjmowane ogólnie, ponieważ glikokortykosteroidy, niektóre suplementy z witaminami z grupy B oraz sterydy anaboliczne potrafią wywołać na plecach wysyp jednorodnych grudek w krótkim czasie.
Zmienia wybór postaci leku, kolejność kroków i sposób oceny efektu. Na dużej powierzchni sprawdzają się preparaty w postaci płynnej, emulsji albo środka myjącego, a im szerszy obszar zajmują zmiany, tym niżej leży próg włączenia tabletki.
Postać ma tu znaczenie praktyczne. Mała tubka gęstego żelu nie pokryje pleców, a nakładanie jej po centymetrze kończy się po tygodniu porzuceniem leczenia. Nadtlenek benzoilu, który rejestr wymienia w żelu o mocy 50 mg/g i 100 mg/g z kategorią OTC, jest dostępny bez recepty i ma jedną cechę, o której trzeba wiedzieć wcześniej: odbarwia tkaniny. Ręczniki, pościel i ciemne koszulki po kontakcie z nim bledną nieodwracalnie, więc na czas leczenia zmienia się je na białe albo takie, których nie szkoda.
Zestaw leków wymagających recepty jest ten sam co przy zmianach na twarzy. Rejestr wymienia w kategorii Rp retinoid miejscowy z adapalenem o mocy 1 mg/g, żele łączące go z nadtlenkiem benzoilu, żel z klindamycyną 10 mg/g oraz preparat klindamycyny z tretynoiną. Gdy zapalenie zajmuje plecy razem z klatką piersiową i ramionami, częściej dochodzi leczenie ogólne: doksycyklina w kapsułkach twardych 100 mg albo limecyklina w kapsułkach 300 mg, obie również Rp. W postaci guzkowej i bliznowaciejącej rozważa się izotretynoinę w kapsułkach miękkich 5, 10, 20 i 40 mg, także Rp; jak działa i czego wymaga, opisaliśmy przy izotretynoinie. Kiedy przechodzi się z preparatu na tabletkę, tłumaczymy w porównaniu leczenia miejscowego i ogólnego.
Gdy obraz przemawia za zapaleniem mieszków o podłożu drożdżakowym, kierunek jest inny. Szampon leczniczy z ketokonazolem o mocy 20 mg/g oraz krem z ketokonazolem 20 mg/g mają kategorię OTC, a szampon z cyklopiroksem kategorię Rp. Antybiotyk, który pomaga w trądziku, w tym obrazie potrafi pogorszyć sytuację, dlatego rozdzielenie tych dwóch rozpoznań jest ważniejsze niż szybkie rozpoczęcie leczenia.
Dawek, częstości stosowania i długości kuracji nie podajemy. Ta sama substancja bywa prowadzona inaczej u nastolatka trenującego codziennie, inaczej u kobiety planującej ciążę, a inaczej u osoby przyjmującej leki przewlekle. Kategorie dostępności, moce i postacie sprawdzamy w Rejestrze Produktów Leczniczych prowadzonym przez URPL.
Konsultacja online
Zaznacz w myślach punkty poniżej. Jeśli większość pasuje do Twojej sytuacji, wywiad ze zdjęciami zwykle wystarcza lekarzowi do podjęcia decyzji bez wizyty w gabinecie.
59 zł za konsultację lekarską
Płatność BLIK, kartą albo przez Link. Opcja ekspresowa: dopłata 29 zł. Przedmiotem usługi jest konsultacja lekarska, a nie sam dokument. Lekarz może odmówić, jeśli lek byłby dla Ciebie niewskazany.Umów konsultację, gdy zmiany obejmują duży obszar pleców i klatki piersiowej, gdy są głębokie i bolesne, gdy zostawiają blizny albo gdy osiem tygodni leczenia preparatem bez recepty niczego nie poprawiło.
Nie czekaj na teleporadę i zgłoś się pilnie albo jedź na SOR, gdy:
Poza stanami nagłymi zostają sytuacje, które po prostu nie nadają się do prowadzenia na własną rękę. Pojedyncze ognisko rosnące od kilku tygodni, zmiana krwawiąca albo niegojąca się oraz znamię, które zmienia kształt lub kolor, wymagają obejrzenia w gabinecie z użyciem dermatoskopu. Wątpliwość między trądzikiem a zapaleniem mieszków też lepiej rozstrzygnąć z lekarzem, bo od tego zależy, czy leczenie w ogóle zadziała.
Jeśli zmiany zostawiają wgłębienia albo zgrubiałe, wypukłe blizny, konsultacja jest tym pilniejsza. Blizny na plecach mają skłonność do przerastania, a ich późniejsze leczenie jest długie i kosztowne. Wcześniejsze wygaszenie zapalenia jest tańsze niż korekta śladów po nim.
Zacznij od czterech rzeczy, które nic nie kosztują: prysznic zaraz po treningu, przewiewna odzież, zdjęcie tarcia z pleców oraz zdjęcia zmian zrobione tak, żeby lekarz miał co oglądać.
Pot sam z siebie nie wywołuje trądziku, ale mokra koszulka przylegająca do skóry przez dwie godziny po treningu tworzy dokładnie te warunki, które sprzyjają zapaleniu mieszków. Prysznic po wysiłku i zmiana ubrania na suche robią tu więcej niż większość kosmetyków. Plecak z szerokimi, oddychającymi pasami i luźniejsza koszulka ograniczają tarcie w miejscach, w których zmiany są najgęstsze.
Włosy myj przed ciałem, a nie odwrotnie, żeby spłukać z pleców pozostałości odżywki. Gęste, olejowe balsamy do ciała odstaw na czas leczenia, bo utrudniają odpływ łoju z ujść mieszków. Pościel i ręczniki zmieniaj częściej niż zwykle, zwłaszcza gdy stosujesz preparat z nadtlenkiem benzoilu, który odbarwia materiał.
Nie próbuj wyciskać zmian na plecach. Bez lustra działasz na oślep, a mechaniczne rozerwanie mieszka w skórze tułowia kończy się przebarwieniem trwającym miesiące albo blizną. Odpuść też szorowanie szczotką i peelingi ziarniste; rozsiewają zapalenie zamiast je zmniejszać.
Przed konsultacją zrób dwa zdjęcia w świetle dziennym: jedno całych pleców z odległości około dwóch metrów, drugie z bliska na najgęstszy obszar. Poproś kogoś o pomoc albo ustaw telefon na statywie z samowyzwalaczem, bo zdjęcie zrobione przez ramię zwykle jest nieostre. Dopisz, od kiedy trwają zmiany, czy swędzą, czy nasilają się po treningu i co dotąd stosowałeś razem z czasem stosowania. Jeśli nie masz pewności, co widzisz, przejdź wcześniej przez nasz test typu cery i rodzaju trądziku. Cały przebieg konsultacji opisaliśmy na stronie jak to działa.
Licz na sześć do ośmiu tygodni do pierwszych widocznych różnic i na trzy miesiące do rozstrzygnięcia, czy leczenie działa. Na tułowiu idzie to wolniej niż na twarzy, ponieważ warstwa rogowa jest grubsza, a preparat częściowo ściera się o odzież. Wykwity zapalne cofają się jako pierwsze, potem przestają pojawiać się nowe, a na końcu bledną przebarwienia, co potrafi zająć kolejne miesiące. Zmiana preparatu co dwa tygodnie sprawia, że żaden nie zdąży zadziałać, a historia leczenia staje się nieczytelna dla lekarza.
Świąd przemawia raczej przeciwko trądzikowi. Trądzik bywa tkliwy i bolesny, ale rzadko swędzi. Wysyp jednakowych krostek, które swędzą tym bardziej, im dłużej zostajesz w mokrej koszulce, częściej wskazuje na zapalenie mieszków włosowych o podłożu drożdżakowym. Rozróżnienie ma konsekwencje praktyczne, ponieważ antybiotyk pomocny w trądziku w tym obrazie potrafi pogorszyć stan skóry. Rozstrzyga lekarz na podstawie obrazu, wywiadu i czasem badania mykologicznego.
Substancje są w dużej mierze te same, ale postać leku dobiera się inaczej. Skóra pleców jest grubsza i mniej skłonna do podrażnienia, za to obszar jest wielokrotnie większy, więc mała tubka gęstego kremu wystarczy na kilka dni. Sensowniej sprawdzają się preparaty w postaci płynu, emulsji albo środka myjącego, a przy zmianach rozległych lekarz wcześniej sięga po leczenie doustne. O sposobie i częstości stosowania decyduje lekarz, ponieważ zależą od nasilenia zmian i od tego, co przyjmujesz na stałe.
Nie ma powodu rezygnować z aktywności fizycznej. Problemem nie jest sam pot, tylko czas, przez jaki zostaje na skórze pod nieprzewiewnym materiałem, oraz tarcie sprzętu i pasów. Prysznic zaraz po treningu, sucha zmiana odzieży i luźniejsza koszulka z przewiewnej tkaniny wystarczają, żeby ten czynnik przestał się liczyć. Jeżeli zmiany układają się dokładnie tam, gdzie przebiegają pasy plecaka albo sprzęt ochronny, warto zmienić jego dopasowanie, a nie porzucać trening.
Zależy od głębokości zmian i od tego, jak szybko wygaszono zapalenie. Powierzchowne krostki goją się zwykle bez śladu, natomiast głębokie guzki potrafią zostawić wgłębienia albo blizny wypukłe, do których skóra tułowia ma większą skłonność niż skóra twarzy. Przebarwienia pozapalne nie są bliznami i zwykle bledną samoistnie, choć na plecach trwa to dłużej, bo słońce je utrwala. Ochrona przeciwsłoneczna w trakcie leczenia i powstrzymanie się od wyciskania zmian mają tu realny wpływ na efekt końcowy.
Przy typowym obrazie zwykle tak, pod warunkiem że zdjęcia będą użyteczne. Potrzebne są dwa: całe plecy z odległości około dwóch metrów oraz zbliżenie najgęstszego obszaru, oba w świetle dziennym i bez filtrów. Do tego opis: od kiedy trwają zmiany, czy swędzą, czy nasilają się po treningu, jakie preparaty już były stosowane i przez ile tygodni, oraz lista wszystkich leków. Poza teleporadą zostają sytuacje wymagające badania bezpośredniego: pojedyncze ognisko rosnące od tygodni, zmiana krwawiąca lub niegojąca się oraz podejrzenie choroby wymagającej pobrania materiału.
Trzy strony, które warto otworzyć razem z tą. Dwie pierwsze dotyczą chorób najczęściej mylonych ze zmianami trądzikowymi na tułowiu.
Plamy o zmienionym zabarwieniu na plecach, ramionach i klatce piersiowej, wyraźniejsze po opalaniu. Wywołuje je ten sam drożdżak, który odpowiada za swędzące zapalenie mieszków po poceniu.
Zajrzyj tam, gdy obok krostek widzisz jaśniejsze albo ciemniejsze plamy.
Tłustawe złuszczanie na skórze owłosionej głowy, w fałdach nosowo-wargowych, między łopatkami i w rowku kręgosłupa. Inny mechanizm i inne leczenie niż w trądziku.
Zajrzyj tam, gdy zmiany się łuszczą, a nie ropieją.
Kiedy preparat na skórę wystarczy, a kiedy lekarz przechodzi na tabletki. Przy zmianach obejmujących plecy i klatkę piersiową ten próg przekracza się szybciej.
Zajrzyj tam, gdy leczysz się miejscowo od kilku miesięcy bez efektu.
Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O rozpoznaniu, rozpoczęciu, zmianie i zakończeniu leczenia decyduje lekarz na podstawie indywidualnej oceny pacjenta. W stanie nagłego zagrożenia zdrowia lub życia zadzwoń pod numer 112.