Trądzik młodzieńczy – najważniejsze informacje

Trądzik młodzieńczy

Trądzik to najczęstsza przyczyna wizyt w gabinecie dermatologicznym. To powód, dla którego szukamy pomocy u specjalisty. Skala tego zjawiska jest tak ogromna, że dotyka przeważającej większości osób pomiędzy 11 a nawet trzydziestym rokiem życia.

Trądzik młodzieńczy jest bardzo sprytną przypadłością, która atakuje z ukrycia i pozostaje z daną osobą na dłużej. Przebiega również indywidualnie w przypadku konkretnych osób, na przykład najczęściej występuje u dziewcząt pomiędzy 14 a 17 rokiem życia, z kolei u chłopców szczyt występowania zmian trądzikowych notuje się między 16 a 19 rokiem życia. Trądzik trwa zazwyczaj od kilku lat, jednak coraz częściej jego okres aktywności wydłuża się.

Gdzie i jak rozwija się trądzik młodzieńczy?
Okazuje się, że zmiany trądzikowe rozwijają się szczególnie tam, gdzie istnieje największe zgrupowanie gruczołów łojowych. Typowymi miejscami, na których pojawiają się zmiany skórne są: twarz, plecy, klatka piersiowa, ramiona, a nawet pośladki. W dość zaognionych przypadkach chorobowych trądzik może pokrywać również ręce.

Dlaczego tak naprawdę jedna osoba cierpi z powodu trądziku przez wiele lat, inna ma tylko nieznaczne zmiany przez krótki czas? Okazuje się bowiem, że na występowanie trądziku największy wpływ mają zmiany hormonalne (większa aktywność androgenów) oraz genetyka (czyli dziedziczenie skłonności do trądziku). Przyczyną występowania trądziku jest nic innego, jak powiększenie gruczołów łojowych oraz zbyt duże rogowacenie ujść mieszków włosowych i nadmierna produkcja łoju. W konsekwencji bardzo często dochodzi do czopowania ujść gruczołów i do powstawania pryszcza. Takie środowisko ma równocześnie wpływ na rozwój bakterii oraz powstawania zmian zapalnych.

Rola hormonów w powstawaniu trądziku
W powstawaniu trądziku ogromną rolę odgrywają męskie hormony płciowe – androgeny. Są to podstawowe substancje, które bezpośrednio oddziałują na wydzielanie łoju i wzrost gruczołów łojowych. Na ich czele stoi dihydrotestosteron (DHT), odpowiedzialny również za łysienie typu męskiego. Okazuje się, że receptory DHT znajdują się w skórze, gruczołach łojowych oraz mieszkach włosowych. Osoby mające problemy z trądzikiem mają większe stężenie  5-α-reduktazy, odpowiedzialnej za powstawanie dihydrotestosteronu na obszarach łojotokowych – twarzy, klatce piersiowej oraz plecach.

Rola łoju

Na powstawanie trądziku wpływ ma również łój – jego zmieniony skład oraz nadmierna ilość. Skład łoju (zmniejszenie ilości kwasu linolowego) osób cierpiących z powodu trądziku powoduje rogowacenie ujść mieszków włosowych oraz części gruczołów łojowych. Komórki rogowe przysłaniają ujścia mieszków, co z kolei przeszkadza w wydzieleniu łoju. W konsekwencji takich procesów powstają zaskórniaki, uważane za pierwszy etap zmian trądzikowych. Na początku mają one postać zaskórniaków zamkniętych (małych punktów o charakterze niezapalnym). Następnie gdy tłuszcze się utlenią a ujścia przewodów wyprowadzających rozszerzą, powstają zaskórniki otwarte (w postaci czarnych kropek na skórze).

Rozpoznanie trądziku
Trądzik zwyczajny rozwija się zawsze razem ze zaskórniakami. Typowymi objawami dla niego jest również łojotok. Zaskórniaki są doskonałą pożywką dla bakterii oraz do rozwoju zmian zapalnych. Oprócz grudek i krostek bardzo często mogą występować również głębsze zmiany w tkance podskórnej.  Jeśli przeważająca większość zmian na skórze to zaskórniaki, to mówimy w takim wypadku o trądziku zaskórnikowym.

Niestety równie typowe dla trądziku, jak zmiany niezapalne są również blizny, które powstają po ustąpieniu cyst oraz nawet małych grudek o charakterze zapalnym. Jeśli typowe dla danej osoby są krostki oraz grudki, wtedy rozpoznanie brzmi: trądzik grudkowo-krostkowy.  Kolejna odmiana to trądzik ropowiczy, dla którego charakterystyczne są zmiany o charakterze guzów, torbieli oraz cyst. W tej grupie zmian wyróżnia się trądzik guzkowy, skupiony oraz odwrócony.

Trądzik może mieć również różne nasilenie. Pod tym względem nazywamy go łagodnym, średnio nasilonym lub nasilonym.

Co negatywnie wpływa na trądzik?
Istnieją pewne czynniki, które mają wpływ na zaostrzenie zmian trądzikowych. Udowodnione jest, że negatywnie na stan skóry z trądzikiem wpływają niektóre leki – kortykosteroidy, fenytoina oraz inne. Niektóre kobiety zauważają pogorszenie stanu cery również po zastosowaniu niektórych tabletek antykoncepcyjnych.

W subiektywnej ocenie stan naszej cery zmienia się pod wpływem stresu oraz pewnych dań oraz produktów spożywczych – czekolady, kakao, pikantne dania. Niekiedy do powstawania trądziku mogą się przyczyniać niektóre kosmetyki. Bardzo duży odsetek kobiet (około 70%) zauważa pogorszenie stanu skóry przed miesiączką.