retinoidy

Leczenie trądziku

Leczenie miejscowe zmian trądzikowych odbywa się przy wykorzystaniu różnego typu preparatów. Ostatnio dużą popularnością cieszy się adapalen – zaliczany do grupy retinoidów, dyskwalifikujący swoich konkurentów małym ryzykiem skutków ubocznych. Jego drugim atutem jest sposób jego oddziaływania – polegający na przywracaniu prawidłowego mechanizmu różnicowania komórek naskórka, zapobieganiu niekorzystnego z punktu widzenia skóry rogowaceniu ujść mieszków włosowych. W efekcie lek zawierający adapalen (zwany pod nazwą handlową Differin żel 0,1%) zmniejsza mikrozaskórniki oraz większe zaskórniki, nie dopuszczając do powstawania zmian zapalnych.

Lek lepiej tolerowany
Stosowanie innych leków z grupy retinoidów obarczone jest dość wysokim ryzykiem wystąpienia nieprzyjemnych skutków ubocznych – podrażnień, zaczerwień skóry, swędzenia i pieczenia. Adapalen jest wolny od tego typu zagrożeń.  Uzyskanie takich właściwości leku było możliwe za sprawą selektywnego działania na receptory znajdujące się w naskórku (omijanie receptorów, na które oddziałują inne retinoidy), ponadto inna struktura molekularna chroni przed negatywnym oddziaływaniem na komórki skóry. Adapalen nie ulega rozpadowi pod wpływem światła, dzięki temu jego stosowanie jest bezpieczne także w słoneczne dni. Właściwości przeciwzapalne leku są również dużo lepsze niż te, które gwarantują inne rodzaje retinoidów.

Kiedy warto go stosować?
Lek stosuje się podczas leczenia łagodnych i średnio nasilonych zmian na skórze, wykorzystuje się go w terapii trądziku zaskórnikowego, grudkowo-krostkowego oraz jako jeden z leków w terapiach skojarzonych (na przykład podczas stosowania doustnego antybiotyku, zewnętrznie aplikuje się Differin).

Jak aplikować?
Preparat zaleca się stosować raz dziennie, pokrywając nim skórę 10-15 minut po jej umyciu i dokładnym osuszeniu, pomijając okolice kącików oczu, ust oraz fałdów nosowo-policzkowych. Najlepsze efekty daje nakładanie go na skórę wieczorem, kiedy aktywne substancje mają najlepsze warunki do wchłonięcia się.
Uwaga – leku nie należy stosować na uszkodzoną skórę! Mimo że nie wywołuje on reakcji fotoalergicznych, należy ostrożnie podchodzić do kwestii aplikowania go w słoneczne dni. Najlepiej zabezpieczać skórę, poprzez nałożenie na nią kosmetyków z wysokimi filtrami UV. Pamiętaj również, by w trakcie stosowania adapalenu (Differinu) nie używać innych preparatów, ani nawet kosmetyków do cery trądzikowej. Kwestie te należy dokładnie omówić z lekarzem.

Możliwe skutki uboczne
Lek co prawda rzadko prowadzi do wystąpienia skutków ubocznych, jednak i one mogą się pojawić:

• zaczerwienienie, wysuszenie powierzchni skóry (nadmierne – to sygnał do zaprzestania stosowania leku)
• pieczenie,
• podrażnienia skóry.

Wszystkie skutki uboczne ustępują najczęściej po kilku dniach terapii. Po zakończeniu leczenia nie ma po nich śladu.

Kto nie może stosować leku?
Adapalen nie jest zalecany dla:

• kobiet w ciąży,
• matek karmiących piersią,
• osób mających skłonność do podrażnień skóry.

Sposoby na trądzik

Przebarwienia potrądzikowe to jeden z najbardziej znienawidzonych rodzajów niedoskonałości skóry. Trudno znaleźć na nie jedną skuteczną metodę. Dlatego też tak wiele młodych osób walczy z nimi, prowadząc długą, męczącą i żmudną batalię.
Dla ułatwienia, publikuję poniżej listę preparatów na przebarwienia skóry stosowanych miejscowo.

Hydrochinon
Hamuje proces melanogenezy (czyli tworzenia się na skórze przebarwień) poprzez blokowanie tyrozynazy. Preparat stosuje się u większości pacjentów, ze względu na jego uniwersalną skuteczność, pozwalającą pomóc większości osobom.

Hydrochinon może być stosowany w dwóch stężeniach: 2% i mniejszym, utożsamianym z kosmetykiem oraz od 2 do 5% uważanym za bezpieczny lek, niewykazujący działania toksycznego, kancerogennego i tetratogennego. Po stosowaniu trzeba się jednak liczyć z tym, że w nielicznych przypadkach hydrochinon wywołuje stany zapalne skóry, alergie skórne, przebarwienia, prosaki.

Na pewno jego zaletą jest brak oddziaływania na cały ustrój, wykazuje jedynie działanie miejscowe. Pewnym nieudogodnieniem charakterystycznym dla większości preparatów na przebarwienia jest konieczność szczególnej ochrony skóry przed promieniowaniem UV – hydrochinon nie wyróżnia się pod tym względem, również tego wymaga.

Retoinoidy
Do tej grupy produktów zalicza się adapalen, tazaroten, tretynoinę, izotretynoinę. Składniki te gwarantują podobne efekty do hydrochinionu, jednak ich stosowanie niesie za sobą zdecydowanie mniejsze ryzyko wystąpienia skutków ubocznych. Objawy niepożądane obserwuje się najczęściej jedynie podczas pierwszych trzech miesięcy stosowania retinoidów. Najczęściej są nimi – uczucie suchości, świąd, zaczerwienie, silne złuszczanie skóry. Nie trzeba się obawiać również odbarwienia całej powierzchni, której poddaje się leczeniu. Najlepsze efekty uzyskuje się po przynajmniej 10 miesiącach miejscowego stosowania retinoidów. Więcej na ten temat można przeczytać tutaj.

Kwas glikolowy
Poprzez zwiększenie odległości między poszczególnymi komórkami, umożliwia uwolnienie z nich nadmiernej ilości barwnika, będącego przyczyną przebarwień skóry. Kwas glikolowy w walce z przebarwieniami skóry stosowany jest w większych stężeniach.

Kwas azelainowy
Ma działanie wybiórcze, dzięki temu jest bezpieczny i nie prowadzi do powstania odbarwień na  powierzchni, na której nie jest to wskazane. Zmniejsza przebarwienia, bez oddziaływania na skórę o naturalnym dla danej osoby kolorze.

Witamina C
Witamina C znana jest z tego, że współdziała z jonami miedzi i tym samym wpływa na wytwarzanie pigmentu, na syntezę melaniny. Stosowana w odpowiednich dawkach zmniejsza przebarwienia skóry.

Aloes
W pełni naturalny i bezpieczny sposób na przebarwienia. Stosowany w połączeniu z innymi aktywnymi substancjami hamuje nadmierne wytwarzanie barwnika, blokuje proces melanogenezy wywołany przez promieniowanie UV.

Kwas koikowy
Kwas koikowy stosuje się w stężeniach 1-4%, najczęściej z innymi składnikami. W Japonii jego zalety znane są już od 1988 roku, w Stanach Zjednoczonych często stanowi składnik peelingów. Niestety jego główna wada to fakt, że często prowadzi do wystąpienia miejscowych alergii i podrażnień. Nie każdy reaguje na jego składniki równie dobrze. Z drugiej strony polecany jest osobom, u których nie sprawdziło się stosowanie hydrochinonu.

Mącznica
Swoją skuteczność zawdzięcza dwóm składowym – arbutynie oraz metyloarbutynie. Wykazuje silne działanie rozjaśniające. Działa również profilaktycznie, poprzez hamowanie aktywności komórek barwnikowych.

Glabrydyna
Składnik ten odnaleźć można w kłączach lukrecji. Uważany jest za jeden z najskuteczniejszych naturalnych składników o działaniu rozjaśniającym. Wykazuje również działanie przeciwzapalne i przyspieszające gojenie się ran. Cieszy się opinią składnika 16 razy efektywniejszego w działaniu niż hydrochinon. Glabrydyna najczęściej stosowana jest razem z kwasem glikolowym.

Morwa
Znany składnik o działaniu przeciwzapalnym, antyoksydacyjnym, neutralizujący działanie wolnych rodników, jednak niezbyt często stosowany w preparatach rozjaśniających skórę. Często stanowi jeden ze składników kremów do pielęgnacji dłoni.

Leczenie trądziku

Retinoidy to grupa obejmująca retinol (witaminę A) oraz jej naturalne oraz syntetyczne analogi. Nazwa obejmująca tę grupę została wprowadzona w 1976 roku i oznacza substancje, które stanowią bardzo ważne składniki odpowiedzialne za prawidłowy wzrost oraz stan komórek nabłonka. Inne oddziaływanie to wpływ na odporność komórkową oraz na receptory wpływające na postęp procesu rogowacenia i różnicowania keratynocytów. Są niezbędne również do syntezy kolagenu, do hamowania stanów zapalnych oraz w normalizacji procesów złuszczania w przewodach gruczołów łojowych. Stosuje się je w leczeniu miejscowym oraz ogólnym.

Jak przebiega terapia?
Szczególną rolę odgrywają w procesie leczenia trądziku. Retinoidy stosuje się w różnego typu preparatach w stężeniu od 0,025% do 0,1%. Dostępne są w postaci kremu, żelu oraz roztworów. Terapię retinoidami zaczyna się zazwyczaj od aplikowania niskiego stężenia i systematycznego jego zwiększania. Na początku sugeruje się aplikacje leku co drugi-trzeci dzień, z czasem zalecając codzienne stosowanie. Leki z retinoidami aplikuje się na umytą, osuszoną skórę. Należy uważać, by podczas terapii antytrądzikowej retinoidami nie eksponować skóry na działanie słońca. Ciekawą alternatywą jest preparat, który nie daje reakcji fotouczuleniowej – Retin-A Micro, czyli 0,1% żel, który stosowany na skórę jest bardzo dobrze tolerowany, poprzez selektywne oddziaływanie na mieszki włosowe.

Trzy generacje retinoidów
Odmienna budowa oraz właściwości retinoidów pozwalają wyróżnić trzy generacje leków: I – retinoidy naturalne (witaminę A), retinal, tretinoinę, ziotrerinoinę. II generację – retinoidy monoaromatyczne oraz syntetyczne analogi witaminy A, III generację – retinoidy poliaromatyczne o selektywnie działaniu receptorów (adapalen, tazaroten).

Czym wyróżnia się najnowsze generacja retinoidów?
Najnowsza generacja retinoidów obejmuje przede wszystkim adapalen oraz tazaroten. Pierwszy (adapalen) działa selektywnie na receptory znajdujące się w naskórku, co pozwala postawić go zdecydowanie w lepszej pozycji od innych leków ze względu na rzadsze wywoływanie objawów podrażnienia. Dostępny jest w postaci żelu i kremu 0,1%.  Stosuje się go przede wszystkim w leczeniu trądziku zaskórnikowego oraz w zmianach zapalnych. Adapalen ogranicza wydzielanie łoju i wykazuje wysokie działanie przeciwzapalne. Jego duży atut to również możliwość stosowania w wyjątkowo słoneczne dni – nie zwiększa wrażliwości na promieniowanie słoneczne. Dostępny jest w postaci żelu i kremu 0,1% –  Differin.
Tazaroten z kolei wykazuje wysoko oceniane działanie przeciwłojotokowe. Podobnie jak Adapaplen, nie wywołuje nadwrażliwości na promieniowania słoneczne. Dostępny w formie 0,1% żelu aplikowany jest zgodnie z zaleceniami lekarza raz dziennie na grudki, krostki oraz otwarte zaskórniaki. Stosowanie Tazarotenu pozwala bardzo skutecznie zmniejszać zmiany zapalne oraz przebarwienia. Dodając, że jest to lek bardzo dobrze tolerowany przez pacjentów, można dojść do przekonania, że jego wysokie oceny są w pełni uzasadnione. Dostępny jest w postaci 0,05% i 0,1% żelu – Zorac.

Efekty uboczne a retinoidy
Stosowanie retinoidów niestety nie jest wolne od efektów ubocznych. Trzeba się liczyć z nadmiernym wysuszeniem, zaczerwienieniem oraz złuszczaniem skóry.